Nederland kreunt onder de files en wil daar onder meer via de autofiscaliteit iets aan doen. Het principe van rekeningrijden is al jarenlang het onderwerp van verschillende debatten, maar nu hebben de Nederlanders resoluut gekozen voor een km-heffing. Die wordt vanaf 2012 stapsgewijs ingevoerd.
Photo credit by: <Autoblog.nl>
Principe
Veel transporteconomen pleiten er al veel langer voor om automobiliteit anders te belasten. Ze houden een pleidooi voor de zogenaamde “variabilisering van autokosten”. Dan wordt niet meer forfaitair belast, maar per gereden km. Zo wordt niet het bezit van de wagen geviseerd, wel het gebruik ervan. Dus hoe meer je rijdt, hoe meer je betaalt. Dit noemt men rekeningrijden, kilometerheffing of ook nog kilometerprijs.
Allemaal verschillende termen voor min of meer hetzelfde idee, maar rekeningrijden komt bovenop de vaste autobelastingen, terwijl met een kilometerprijs vaste belastingen worden vervangen door km-heffingen. Het systeem kan verder verfijnd worden (”gemoduleerd”) door te diversifiëren in plaats en tijd: een hoger tarief tijdens spitsuur en in stadscentra, goedkoper op rustige momenten en op het platteland. Dergelijke “slimme km-heffing” wordt nu vanaf 2012 in Nederland van kracht.
Het Nederlandse systeem
De Nederlandse overheid is niet over één nacht ijs gegaan. Om het maatschappelijk en politiek draagvlak te vergroten, werd een “platform Anders Betalen voor Mobiliteit” opgericht, een samenwerkingsverband van bestuurders van bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties. Het platform adviseerde een invoering van een kilometerprijs afhankelijk van tijd en plaats en milieukenmerken (uitstoot en zuinigheid) van de auto. Daarnaast adviseerde het platform de aanschafbelasting en motorrijtuigenbelasting af te bouwen. Het advies is mede gebaseerd op een aantal onderzoeken naar de effecten van verschillende vormen van beprijzing.
Het ministerie van Verkeer en Waterstaat is vervolgens aan de slag gegaan met de uitwerking van dit advies. Het basistarief zal 3 cent per gereden kilometer bedragen, maar loopt in 2018 op tot 6 à 7 cent. Tegelijk schaft de Nederlandse overheid de belasting op de aankoop van een wagen en de jaarlijkse verkeersbelasting af.
De Nederlandse wagens zullen uitgerust worden met een GPS-toestel dat de kilometers zal registeren. Wagens van personen met een handicap, landbouwtrekkers, motorvoertuigen met een beperkte snelheid, taxi’s, oldtimers van voor 1987 en alle bussen van het openbaar vervoer blijven (net als nu) vrijgesteld van betaling. Ook motorrijders hoeven niet te betalen. Voor buitenlandse voertuigen wordt een alternatief betalingssysteem opgezet.
Verwachte effecten
Meeste autobestuurders betalen minder. Volgens Minister van Verkeer Camiel Eurlings (CDA) zal 59 procent van de automobilisten minder moeten betalen. Voor 25 procent blijven de kosten gelijk en 16 procent betaalt meer; en volgens Nederlands Minister van Financiën Wouter Bos (PvdA) is het systeem voor de overheid budgettair neutraal.
Minder autokilometers. De Nederlandse regering hoopt met de kilometerheffing het aantal gereden kilometers met 15 procent terug te dringen. Daardoor zou het aantal files halveren.
Meer openbaar vervoer. Men denkt dat 6 procent meer gebruik gemaakt zal worden van het openbaar vervoer.
Meer mensen op de motor. Omdat de kilometerheffing niet geldt voor motoren, zullen meer mensen hiervoor kiezen als transportmiddel.
Minder verkeersslachtoffers. Doordat de verkeersdruk zal verminderen, zal een kilometerheffing de verkeersveiligheid in Nederland bevorderen. “Het kan, afhankelijk van de gekozen variant, een besparing van 20 tot 40 verkeersdoden per jaar opleveren”, zegt de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV).
Milieuwinst. De Nederlanders schatten dat de CO2-uitstoot met 10 procent zal dalen.
Plan nog niet volledig
Twee zaken werden niet volledig uitgewerkt. Zo is nog niet duidelijk hoeveel de spitsheffing zal bedragen. De Provincies vragen ook compensatie voor de wegvallende opcentiemen op de motorrijtuigenbelasting die zij opleggen. Dat zou kunnen leiden tot een nieuwe belasting.
Andere maatregelen
Vooruitlopend op de kilometerprijs wil de Nederlandse overheid alvast de belangrijkste knelpunten aanpakken. Ze plant hiervoor mobiliteitsprojecten in zes grootstedelijke regio’s. Met deze projecten wil men op korte termijn de files aanpakken (afname van minimaal 5 procent van het aantal autokilometers in de spits), autogebruikers en werkgevers bewust maken van mogelijke keuzes (thuiswerken, openbaar vervoer, eerder/later beginnen), het gedrag van automobilisten in kaart brengen, praktijkervaring opdoen met nieuwe (satelliet)technologie, en tot slot het bedrijfsleven de kans geven om ervaring op te doen.
Bronnen: InfoNu.nl, Verkeer & Waterstaat, Volkskrant.nl, Nrc.nl
Meer informatie
Laden ...
als die kilometerheffing er in belgie komt zal die veel lager (moeten) zijn dan in nederland.
in nederland zit met met horenhoge bijtelling (BPM) bij de aankoop van wagens, het geen in belgie niet het geval is.
die bpm valt weg en wordt dus gecompenseerd door kilometerheffing.
bv. een c klasse mercedes 200 cdi is die, meen ik, al 10.000 euro.
daarnaast heb je in nederland ook nog jaarlijkse rijtaks.
in belgie valt dan enkel de verkeerstaks en BIV die wegvalt, wat miniem is (voor diezelfde auto een goede 800 euro het eerste jaar, daarna 400 / jaar). zodoende, moet onze kilometerheffing dan ook veel lager zijn.